نتایج یک مطالعه تازه نشان میدهد که اختلال در انتقال کلسترول به سلولهای عصبی مغز میتواند یکی از عوامل کلیدی در بروز بیماری آلزایمر باشد؛ بهویژه در افرادی که دارای ژن پرخطر APOE4 هستند. این یافتهها میتوانند مسیر جدیدی برای شناخت بهتر مکانیسمهای زیستی آلزایمر و طراحی راهکارهای پیشگیرانه در آینده فراهم کنند.
بر اساس گزارش منتشرشده در نشریه Journal of Lipid Research، پژوهشگران با بررسی مایع مغزیــنخاعی (CSF) ۱۰ بیمار مبتلا به آلزایمر و مقایسه آن با نمونههای ۱۰ فرد سالم، دریافتند که لیپوپروتئینها ــ ترکیباتی از چربی و پروتئین ــ در بیماران آلزایمری توانایی کمتری در انتقال کلسترول به سلولهای عصبی دارند. این سلولها نقش حیاتی در ارسال پیامهای عصبی از مغز به سایر نقاط بدن ایفا میکنند.

کلسترول، برخلاف تصور رایج، تنها یک عامل خطرزا برای بیماریهای قلبی نیست، بلکه یکی از اجزای ضروری برای عملکرد صحیح مغز محسوب میشود. بیشترین میزان کلسترول بدن در مغز یافت میشود و این ماده در ساختار غشای سلولی و ارتباطات عصبی نقش مهمی دارد. همچنین کلسترول ماده اولیه تولید هورمونهای استروئیدی است که در تقویت عملکرد شناختی مؤثرند.
با این حال، عدم تعادل در سطح کلسترول ــ بهویژه افزایش کلسترول بد (LDL) ــ میتواند منجر به اختلالات شناختی و افزایش خطر سکتههای مغزی شود. در این مطالعه، تفاوت در ترکیب لیپوپروتئینها در بیماران آلزایمری نشان داد که ارتباط میان چربیها و پروتئینها در مغز بسیار پیچیدهتر از آن چیزی است که تاکنون تصور میشد.
پیشتر، بسیاری از پژوهشها علت اصلی آلزایمر را تجمع پروتئینهای غیرطبیعی در مغز میدانستند، اما اکنون شواهدی در حال شکلگیری است که نشان میدهد اختلال در متابولیسم چربیها نیز میتواند نقش مهمی در بروز این بیماری ایفا کند.
در حال حاضر، پزشکان برای کاهش سطح کلسترول و پیشگیری از سکتههای قلبی و مغزی، داروهایی مانند استاتین تجویز میکنند. این داروها میتوانند در کاهش خطر زوال عقل عروقی مؤثر باشند، اما هنوز مشخص نیست که آیا کاهش LDL تأثیر مستقیمی بر کاهش خطر آلزایمر دارد یا خیر. برای پاسخ به این پرسش، مطالعات گستردهتری در آینده مورد نیاز است.
در مجموع، این تحقیق نشان میدهد که کلسترول مغز نهتنها یک عنصر حیاتی برای عملکرد عصبی است، بلکه میتواند در بروز بیماریهای تحلیلبرنده مغز مانند آلزایمر نیز نقش داشته باشد. درک بهتر این ارتباط میتواند به توسعه روشهای درمانی و پیشگیرانه جدید منجر شود و افق تازهای در مبارزه با این بیماری پیچیده بگشاید.

سینا علیپور
او دانشجوی رشته مهندسی کامپیوتر در مقطع کارشناسی است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۸ با یک بلاگ شخصی در حوزه فناوری آغاز کرده است. وی پس از مدتی به عنوان نویسنده آزاد در مجلههای آنلاین تکنولوژی فعالیت کرد و در حال حاضر، دبیر سرویس نقد و بررسی گجتهای هوشمند در یک مجله معتبر تکنولوژی است.