در تحولی تازه در دنیای فناوری، ایلان ماسک از طریق شرکت هوش مصنوعی خود موسوم به xAI، شکایتی رسمی علیه دو غول فناوری یعنی اپل و OpenAI تنظیم کرده است. این شکایت که در دادگاه فدرال منطقه شمالی فورتورث تگزاس ثبت شده، این دو شرکت را به رفتارهای انحصارطلبانه و محدودسازی رقابت در بازار اپلیکیشنهای هوش مصنوعی متهم میکند.
بر اساس متن شکایت، ماسک مدعی است که اپل با عقد قرارداد انحصاری با OpenAI، مانع از حضور اپلیکیشنهای رقیب مانند Grok و X در اپ استور شده و عملاً مسیر رقابت آزاد را مسدود کرده است. به گفته xAI، این اقدام اپل نهتنها به ضرر نوآوری در حوزه هوش مصنوعی است، بلکه به کاربران نیز حق انتخاب گستردهتری را از آنها سلب میکند.

این شکایت در ادامه تهدیدات قبلی ایلان ماسک مطرح شده که چند هفته پیش اعلام کرده بود در صورت ادامه همکاری انحصاری اپل و OpenAI، اقدامات قانونی را در پیش خواهد گرفت. در بیانیه رسمی xAI آمده است: «اگر توافق انحصاری میان اپل و OpenAI وجود نداشت، اپل هیچ دلیلی برای جلوگیری از انتشار اپلیکیشنهای ما در اپ استور نداشت.»
در همین حال، اپل هنوز واکنشی رسمی به این شکایت نشان نداده است. اما سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، در پاسخ به اتهامات ماسک، این ادعاها را قابل تأمل دانسته و در مقابل، ماسک را به سوءاستفاده از پلتفرم X برای تضعیف رقبا و تقویت منافع شخصی خود متهم کرده است. آلتمن به گزارشهایی اشاره کرده که نشان میدهند ماسک تغییراتی در الگوریتم شبکه اجتماعی X اعمال کرده تا محتوای مورد نظر خود و برخی مفسران محافظهکار را برجستهتر کند.
با این حال، برخی گزارشها از جمله تحلیل CNBC نشان میدهند که اپلیکیشنهای هوش مصنوعی رقیب مانند DeepSeek و Perplexity توانستهاند در دورههایی صدر جدول اپ استور را به خود اختصاص دهند؛ موضوعی که میتواند ادعای انحصارطلبی را زیر سؤال ببرد.
نکته قابل توجه دیگر، محل ثبت شکایت است. دادگاه فدرال فورتورث در ایالت تگزاس، به گرایشهای محافظهکارانهاش شناخته میشود و ایلان ماسک نیز سابقه طرح پروندههای حقوقی در همین حوزه قضایی را دارد. برخی منتقدان این اقدام را «خرید قاضی» تعبیر کردهاند؛ اصطلاحی که به انتخاب آگاهانه حوزه قضایی برای افزایش احتمال موفقیت در پرونده اشاره دارد.
در مجموع، این شکایت میتواند آغازگر فصل جدیدی از رقابتهای حقوقی در حوزه هوش مصنوعی باشد؛ حوزهای که با سرعتی چشمگیر در حال رشد است و بازیگران اصلی آن تلاش دارند جایگاه خود را تثبیت کنند. باید دید آیا این پرونده به تغییراتی در سیاستهای اپ استور و همکاریهای انحصاری منجر خواهد شد یا خیر.

سینا علیپور
او دانشجوی رشته مهندسی کامپیوتر در مقطع کارشناسی است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۸ با یک بلاگ شخصی در حوزه فناوری آغاز کرده است. وی پس از مدتی به عنوان نویسنده آزاد در مجلههای آنلاین تکنولوژی فعالیت کرد و در حال حاضر، دبیر سرویس نقد و بررسی گجتهای هوشمند در یک مجله معتبر تکنولوژی است.