در بحبوحه تشدید بحثها پیرامون صادرات تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی به چین، شرکت برجسته آنتروپیک (Anthropic) به تازگی اتهامات سنگینی را متوجه سه شرکت هوش مصنوعی چینی کرده است. این شرکت مدعی است که دیپسیک (DeepSeek)، مونشات ایآی (Moonshot AI) و مینیمکس (MiniMax) با ایجاد هزاران حساب کاربری جعلی، به طور گستردهای از مدل پیشرفته هوش مصنوعی کلود (Claude) این شرکت داده استخراج کردهاند. این اقدام که از طریق فرآیند «تقطیر دانش» صورت گرفته، ابعاد جدیدی به رقابتهای ژئوپلیتیکی و فناورانه در عرصه هوش مصنوعی بخشیده است.
`
`
ابعاد اتهام: سوءاستفاده از هوش مصنوعی کلود از طریق تقطیر دانش
بر اساس اظهارات آنتروپیک، شرکتهای چینی متهم به راهاندازی بیش از ۲۴ هزار حساب کاربری جعلی شدهاند که با استفاده از آنها بیش از ۱۶ میلیون تبادل داده با هوش مصنوعی کلود انجام دادهاند. این فعالیتها با هدف بهبود مدلهای بومی خود صورت گرفته و بخشهای کلیدی و متمایز کننده هوش مصنوعی کلود را هدف قرار دادهاند، از جمله:
استدلال عاملی
توانایی استفاده از ابزار و فناوریهای پیشرفته
قابلیتهای پیشرفته کدنویسی
روش اصلی مورد استفاده در این "سرقت داده"، «تقطیر دانش» (Knowledge Distillation) است. تقطیر دانش یک تکنیک رایج در یادگیری ماشین است که در آن دانش از یک مدل بزرگتر و پیچیدهتر (معلم) به یک مدل کوچکتر و سادهتر (دانشآموز) منتقل میشود. اگرچه این روش میتواند برای ساخت مدلهای کارآمدتر و کمهزینهتر مورد استفاده قرار گیرد، اما در اینجا متهم به تقلید و کپیبرداری غیرقانونی از قابلیتهای رقبا شده است. این اتهام تنها به آنتروپیک محدود نمیشود؛ پیشتر شرکت اوپناِیآی (OpenAI) نیز دیپسیک را به استفاده از این روش برای تقلید از محصولاتش متهم کرده بود.
پیامدهای ژئوپلیتیکی: رقابت تراشه و تقویت کنترل صادرات بر هوش مصنوعی
این اتهامات در زمانی مطرح میشوند که دولت آمریکا در حال بررسی و اعمال کنترلهای دقیقتر بر صادرات تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی به چین است. هدف اصلی این محدودیتها، مهار توسعه هوش مصنوعی در چین و حفظ برتری فناورانه آمریکاست. آنتروپیک استدلال میکند که مقیاس بالای استخراج داده توسط دیپسیک، مینیمکس و مونشات، نیازمند دسترسی به همین تراشههای پیشرفته است و این موضوع، منطق کنترل صادرات را تقویت میکند. به گفته این شرکت، دسترسی محدود به تراشه هم آموزش مستقیم مدلها و هم مقیاس تقطیر غیرقانونی را محدود خواهد کرد.
دیمیتری آلپروویچ، رئیس اندیشکده Silverado Policy Accelerator و از بنیانگذاران شرکت CrowdStrike، با ابراز عدم تعجب از این حملات، تاکید کرد: «مدتی است که مشخص شده بخشی از دلیل پیشرفت سریع مدلهای هوش مصنوعی چینی، سرقت از طریق تقطیر مدلهای پیشگام آمریکایی بوده است. اکنون ما این موضوع را به طور قطعی میدانیم. این باید دلایل قانعکنندهتری را برای خودداری از فروش هرگونه تراشه هوش مصنوعی به هر یک از این شرکتها به ما بدهد.»
تهدید امنیت ملی و آینده هوش مصنوعی
مقامات آنتروپیک هشدار میدهند که اینگونه اقدامات تنها به رقابت تجاری محدود نمیشود و میتواند خطرات جدی برای امنیت ملی به همراه داشته باشد. شرکتهای آمریکایی نظیر آنتروپیک سیستمهایی را توسعه میدهند که مانع استفاده بازیگران دولتی و غیردولتی از هوش مصنوعی برای اهداف مخرب مانند توسعه تسلیحات بیولوژیکی یا انجام فعالیتهای سایبری میشوند. مدلهایی که از طریق تقطیر غیرقانونی ساخته میشوند، فاقد این تضمینها و محافظتهای امنیتی خواهند بود. این بدان معناست که قابلیتهای بالقوه خطرناک هوش مصنوعی میتوانند بدون هیچگونه نظارت و ایمنی تکثیر شوند و تهدیدی جدی برای امنیت جهانی ایجاد کنند.
درخواست آنتروپیک برای واکنش هماهنگ صنعت هوش مصنوعی
آنتروپیک اعلام کرده است که به سرمایهگذاری در زمینههای دفاعی برای دشوارتر کردن حملات تقطیر و آسانتر کردن شناسایی آنها ادامه خواهد داد. با این حال، این شرکت خواستار یک واکنش هماهنگ در سراسر صنعت هوش مصنوعی، ارائهدهندگان خدمات فضای ابری و سیاستگذاران است. این درخواست نشاندهنده ابعاد گستردهتر این چالش است که تنها با اقدامات یک شرکت یا حتی یک کشور قابل حل نیست و نیازمند همکاری و هماندیشی جهانی برای ایجاد قوانین، پروتکلها و فناوریهای دفاعی مشترک است تا از آیندهای امن و مسئولانه برای هوش مصنوعی اطمینان حاصل شود.
مطالب مرتبط
- تبلیغات به ChatGPT اضافه شد؛ تغییر بزرگ در استراتژی درآمدزایی OpenAI
- موج جدید مدلهای ارزانقیمت چینی؛ این بار نوبت چه کسی است؟
- OpenAI با معرفی «مهارتهای عامل» هوشمندی ChatGPT را متحول میکند
- با تسلط گوگل بر صحنه هوش مصنوعی، رقبای بزرگ فناوری به تکاپو افتادند

سینا علیپور
او دانشجوی رشته مهندسی کامپیوتر در مقطع کارشناسی است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۸ با یک بلاگ شخصی در حوزه فناوری آغاز کرده است. وی پس از مدتی به عنوان نویسنده آزاد در مجلههای آنلاین تکنولوژی فعالیت کرد و در حال حاضر، دبیر سرویس نقد و بررسی گجتهای هوشمند در یک مجله معتبر تکنولوژی است.