کمیسیون اروپا در اقدامی مداخلهجویانه، غول فناوری متا را به دلیل محدود کردن دسترسی چتباتهای هوش مصنوعی رقیب در پیامرسان واتساپ تحت فشار قرار داده و این اقدام میتواند به بازگشت ابزارهایی مانند ChatGPT و Copilot به این پلتفرم منجر شود.
به گزارش خبرنگار ما، تحولات تازه در بروکسل نشان میدهد که نبرد تنظیمگران اروپایی با انحصارطلبی شرکتهای بزرگ فناوری، اکنون به قلمرو پیامرسانها و هوش مصنوعی کشیده شده است. در مرکز این مناقشه، تصمیم بحثبرانگیز متا برای تغییر سیاستهای «راهکار تجاری واتساپ» قرار دارد؛ تغییری که عملاً به حذف چتباتهای شخص ثالث مانند ChatGPT (محصول OpenAI) و Copilot (محصول مایکروسافت) از این پلتفرم انجامید.
چرا محدودیت واتساپ برای چتباتها به پروندهای ضد انحصار تبدیل شد؟
ماجرا از جایی آغاز شد که متا سال گذشته با بهروزرسانی شرایط استفاده از API تجاری واتساپ، دامنه فعالیت چتباتهای مستقل را محدود به خدمات پشتیبانی مشتری کرد. این تغییر، عملاً جلوی ارائه خدمات گسترده و تعاملی این دستیارهای هوشمند را گرفت. نهادهای ناظر اروپایی بلافاصله به این موضوع واکنش نشان دادند و آن را مصداقی از سوءاستفاده از قدرت بازار تلقی کردند.
کمیسیون اروپا در بررسیهای اولیه خود به این نتیجه رسیده است که:
- واتساپ به عنوان یکی از بازیگران مسلط در بازار اپلیکیشنهای ارتباطی شناخته میشود.
- ممانعت از فعالیت چتباتهای هوش مصنوعی رقیب میتواند به عنوان بهرهبرداری غیررقابتی از این موقعیت مسلط تفسیر شود.
ترس اروپا از توقف رقابت در هوش مصنوعی
«ترزا ریبرا»، معاون اجرایی کمیسیون اروپا، با لحنی هشداردهنده اعلام کرده است: «بازارهای هوش مصنوعی با سرعتی بیسابقه در حال تحول هستند و هرگونه تعلل در تصمیمگیریهای نظارتی ممکن است آسیبهای جبرانناپذیری به پیکره رقابت وارد کند.» این نگرانی باعث شده تا اتحادیه اروپا حتی پیش از پایان تحقیقات جامع خود، احتمال اعمال «اقدامات موقت» علیه متا را مطرح کند تا از تشدید آسیب به رقابت جلوگیری شود.
واکنش متا و ابهام در آینده حضور ChatGPT در واتساپ
در سوی دیگر میدان، متا استدلال میکند که منطق کمیسیون اروپا نادرست است. به گفته این شرکت، API تجاری واتساپ یک «کانال توزیع کلیدی» برای چتباتها محسوب نمیشود و کاربران راههای ارتباطی متعددی برای دسترسی به این سرویسها دارند. با این حال، به نظر میرسد که استدلال حقوقی متا در برابر اراده سیاسی بروکسل برای تنظیمگری بازارهای دیجیتال، راه دشواری پیش رو داشته باشد.
بازگشت احتمالی Copilot و ChatGPT؛ پیامدهای یک تصمیم سرنوشتساز
اگر کمیسیون اروپا متا را ملزم به بازگرداندن دسترسی کامل چتباتهای شخص ثالث کند، کاربران اروپایی واتساپ بار دیگر میتوانند از ابزارهای پیشرفتهای مانند ChatGPT در همان محیط پیامرسان محبوب خود استفاده کنند. این اتفاق پیامدهای مهمی به همراه خواهد داشت:
- افزایش رقابت: شرکتهای کوچک و بزرگ فعال در حوزه هوش مصنوعی به یک کانال توزیع عظیم و پرترافیک دسترسی پیدا میکنند.
- کاهش انحصار متا: غولهای فناوری نمیتوانند پلتفرمهای ارتباطی خود را به سنگری برای حذف رقبای هوش مصنوعی تبدیل کنند.
- تنوع خدمات برای کاربران: کاربران نهایی از تنوع بیشتر در انتخاب دستیار هوشمند و خدمات مبتنی بر آن بهرهمند خواهند شد.
نتیجه این پرونده، فراتر از سرنوشت ChatGPT یا Copilot، به یک رویه قانونی مهم در اتحادیه اروپا تبدیل خواهد شد. این رویه تعیین میکند که آیا شرکتهای مالک پلتفرمهای ارتباطی میتوانند از نفوذ خود برای کنترل اکوسیستم هوش مصنوعی استفاده کنند یا اینکه باید درهای خود را به روی رقابت بگشایند. به این ترتیب، واتساپ به میدان نبردی تازه برای حفظ یا شکست انحصار در عصر هوش مصنوعی تبدیل شده است.
اخبار جدید فناوری و هوش مصنوعی
سینا علیپور
او دانشجوی رشته مهندسی کامپیوتر در مقطع کارشناسی است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۸ با یک بلاگ شخصی در حوزه فناوری آغاز کرده است. وی پس از مدتی به عنوان نویسنده آزاد در مجلههای آنلاین تکنولوژی فعالیت کرد و در حال حاضر، دبیر سرویس نقد و بررسی گجتهای هوشمند در یک مجله معتبر تکنولوژی است.
