اینترنت طی دهههای اخیر توانسته است مرزهای جغرافیایی را با انتقال بیدرنگ صوت و تصویر از میان بردارد، اما یک حس کلیدی همچنان از قلمرو فضای مجازی دور مانده بود: «حس بویایی». حالا با پیشرفتهای خیرهکننده در حوزه تکنولوژی، دانشمندان گامهای بلندی برای افزودن این حس به دنیای دیجیتال برداشتهاند تا تجربهای ملموستر از دنیای پیرامون را در اختیار کاربران قرار دهند.

چگونگی عملکرد فناوری انتقال بو در دنیای دیجیتال
محققان دانشگاه ایالتی اوهایو و آزمایشگاه ژجیانگ موفق به توسعه سامانهای نوآورانه به نام «Scentronic» شدهاند. این تکنولوژی بر پایه دو بخش اصلی یعنی «بینی الکترونیکی» و «تولیدکننده رایحه» بنا شده است. بینی الکترونیکی با بهرهگیری از حسگرهای پیشرفته و مدلهای یادگیری ماشینی، مولکولهای شیمیایی بو را تحلیل کرده و دادههای دیجیتالی آن را استخراج میکند. سپس این اطلاعات از طریق اینترنت به دستگاه مقصد منتقل شده و در آنجا، رایحهای مشابه با ترکیب مواد معطر بازسازی میشود. نکته حائز اهمیت این است که در این فرآیند، خودِ مولکولهای بو منتقل نمیشوند؛ بلکه کدها و اطلاعات دیجیتالِ مربوط به ساختار بو ارسال و در دستگاه مقصد «شبیهسازی» میشوند.
تحول در دنیای تجارت و تجربه کاربری با انتقال بو
افزوده شدن حس بویایی به بستر فناوری، میتواند تحولی بنیادین در تعاملات آنلاین ایجاد کند. تصور کنید هنگام خرید اینترنتی عطر، پیش از ثبت سفارش، رایحه دقیق آن را در منزل استشمام کنید یا در حین بازیهای ویدئویی، بوی محیط مجازی (مانند عطر گیاهان در جنگل یا بوی قهوه در یک کافه) را کاملاً واقعی حس کنید.
این فناوری میتواند کاربردهای گستردهای داشته باشد:
بهبود کیفیت تعاملات در پلتفرمهای ارتباطی و تماسهای تصویری میان دوستان و خانواده برای اشتراکگذاری لحظات.
ایجاد تحول در صنعت تبلیغات و بازاریابیِ آنلاین محصولات بهداشتی، غذایی و عطریات از طریق درگیری حواس بیشتر کاربران.
چالشهای پیشروی انتقال بو از طریق اینترنت
با وجود جذابیتهای این فناوری، راه درازی تا فراگیر شدن آن در گوشیهای هوشمند باقی مانده است. در حال حاضر دستگاههای توسعهیافته ابعاد بزرگی دارند و نیازمند تجهیزات جانبی پیچیدهای هستند. علاوه بر چالشهای فنی در بازسازی بوهای بسیار پیچیده و ترکیبی، مسائلی همچون هزینه تولید انبوه، ایمنی استفاده مکرر از مواد شیمیایی در محیطهای بسته و سیستم شارژ مجدد مخازن رایحه از جمله موانع اصلی هستند که پژوهشگران باید برای حل آنها تلاش کنند. با این حال، موفقیت در این مرحله آزمایشی نشان میدهد که فرستادن عطر گل یا بوی قهوه برای عزیزانمان در آن سوی دنیا، دیگر تنها یک رویا نیست.
مطالب مرتبط
- گوشیهای هوشمند با قابلیت هشدار زلزله به کمک کاربران ایرانی میآیند
- گوگل با دستیابی به حالتهای جادویی گام بزرگی برای تکامل رایانه کوانتومی برداشت
- ترکیه با سامانه هویت دیجیتال دسترسی کودکان به شبکه های اجتماعی را محدود میکند
- بانک مرکزی ایران با هدف ارتقای امنیت سایبری به پیشگام فناوری رمزنگاری پساکوانتومی تبدیل شد

سینا علیپور
او دانشجوی رشته مهندسی کامپیوتر در مقطع کارشناسی است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۸ با یک بلاگ شخصی در حوزه فناوری آغاز کرده است. وی پس از مدتی به عنوان نویسنده آزاد در مجلههای آنلاین تکنولوژی فعالیت کرد و در حال حاضر، دبیر سرویس نقد و بررسی گجتهای هوشمند در یک مجله معتبر تکنولوژی است.